Het meest beroemde voorbeeld is Psalm 22:16 (in de Septuagint Psalm 21:17). Waarom heeft het een ander nummer?
By CopticBot.ai (Coptic Space Inc.) · Last reviewed 2026-10-10
Het verschil in de nummering van de psalmen is een klassiek voorbeeld van het onderscheid tussen de Koptisch-orthodoxe traditie (die de Griekse Septuagint volgt) en de protestantse/moderne Joodse traditie (die de Hebreeuwse Masoretische Tekst volgt).
In de Koptisch-Orthodoxe Kerk gebruiken wij de nummering van de Septuagint (LXX), omdat dit de tekst is van de vroege Kerk en de apostelen.
Hoe is het verschil ontstaan?
Beide tradities hebben in totaal 150 psalmen (de Septuagint heeft er eigenlijk 151, maar de 151e wordt als extra beschouwd). Het verschil zit hem in hoe bepaalde psalmen zijn samengevoegd of gesplitst:
- Samenvoeging (LXX): In de Septuagint zijn Psalm 9 en 10 uit de Hebreeuwse Bijbel samengevoegd tot één psalm (Psalm 9). Hierdoor loopt de Griekse nummering vanaf dat punt één getal achter op de Hebreeuwse nummering.
- Verdere verschillen:
- Psalm 114 en 115 (Hebreeuws) zijn in de Septuagint samengevoegd tot Psalm 113.
- Psalm 116 (Hebreeuws) is in de Septuagint gesplitst in twee: Psalm 114 en 115.
- Psalm 147 (Hebreeuws) is in de Septuagint gesplitst in twee: Psalm 146 en 147.
Tabel van de verschillen
| Hebreeuwse (protestantse) nummering | Koptisch-orthodoxe (LXX) nummering |
|:--- |:--- |
| Psalm 1–8 | Psalm 1–8 (hetzelfde) |
| Psalm 9–10 | Psalm 9 |
| Psalm 11–113 | Psalm 10–112 (één lager) |
| Psalm 114–115 | Psalm 113 |
| Psalm 116 | Psalm 114–115 |
| Psalm 117–146 | Psalm 116–145 |
| Psalm 147 | Psalm 146–147 |
| Psalm 148–150 | Psalm 148–150 (hetzelfde) |
Waarom Psalm 22 specifiek Psalm 21 is bij ons
Omdat Psalm 9 en 10 in onze Bijbel samen als Psalm 9 worden geteld, schuift alles daarna één plekje op. Daarom is de beroemde lijdenspsalm van Christus, die begint met "Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten?":
- In de protestantse Bijbel: Psalm 22
- In de Koptische Agpeya en liturgie: Psalm 21
Waarom wij de Septuagint-nummering aanhouden
- Liturgische eenheid: Onze hele gebedstraditie, de het getijdengebed en de lofzangen zijn gebaseerd op deze nummering. Als we dit zouden veranderen naar de protestantse nummering, zouden we duizenden jaren aan liturgische teksten overhoop halen.
- Profetische samenhang: In de Septuagint vormen Psalm 9 en 10 logischerwijs één geheel (ze volgen bijvoorbeeld een alfabetisch patroon in het origineel, een acrostichon, dat doorloopt over beide delen). De splitsing in de latere Hebreeuwse tekst lijkt dus minder origineel.
- De autoriteit van de Vaderen: De heilige vaders van Alexandrië, zoals St. Athanasius, schreven hun commentaren op de psalmen volgens de Septuagint-volgorde. Wij eren hun wijsheid door deze volgorde te behouden.
Samenvattend: Het verschil is puur administratief; de inhoud van de psalmen is hetzelfde, maar wij volgen de oudste en meest eerbiedwaardige christelijke indeling uit Alexandrië. Als je dus in een Koptisch boek leest over Psalm 50 ("Ontferm U over mij, o God"), dan weet je dat dit in een protestantse Bijbel Psalm 51 is.
Ere zij de Vader, die ons door deze psalmen leert Hem te loven!